(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.235. అధ్యాయః 235
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
పరమేశ్వరేణ పార్వతీంప్రతి అన్నస్వర్ణగోభూకన్యావిద్యాదానానాం మహిమప్రతిపాదనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

ఉమోవాచ।

భగవన్కాని దేయాని ధర్మముద్దిశ్య మానవైః।
తాన్యహం శ్రోతుమిచ్ఛామి తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-235-1(90673)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-235-2x(7643)
అజస్రం ధర్మకార్యం చ తథా నైమిత్తికం ప్రియే।
అన్నం ప్రతిశ్రయో దీపః పానీయం తృణమింధనం॥ 13-235-2(90674)
స్నేహో గంధశ్చ భైషజ్యం తిలాశ్చ లవణం తథా।
ఏవమాది తథాఽన్యశ్చ దానమాజస్రముచ్యతే॥ 13-235-3(90675)
అజస్రదానాత్సతతమాజస్రమితి నిశ్చితం।
సామాన్యం సర్వవర్ణానాం దానం శృణు సమాహితా॥ 13-235-4(90676)
అన్నం ప్రాణో మనుష్యాణామన్నదః ప్రాణదో భవేత్।
తస్మాకదన్నం విశేషేణ దాతుమిచ్ఛతి మానవః॥ 13-235-5(90677)
బ్రాహ్మణాయాభిరూపాయ యో దద్యాదన్నమీప్సితం।
నిదధాతి నిధిం శ్రేష్ఠం సోఽనంతం పారలౌకికం॥ 13-235-6(90678)
శ్రాంతమధ్వపరిశ్రాంతమతిథిం గృహమాగతం।
అర్చయీత ప్రయత్నేన స హి యజ్ఞో వరప్రదః॥ 13-235-7(90679)
కృత్వా తు పాతకం కర్మ యో దద్యాదన్నమర్థినాం।
బ్రాహ్మణానాం విశేషేణ సోపహంతి స్వకం తమః॥ 13-235-8(90680)
పితరస్తస్య నందంతి సువృష్ట్యా కర్షకా ఇవ।
పుత్రో యస్య తు పౌత్రో వా శ్రోత్రియం భోజయిష్యతి॥ 13-235-9(90681)
అపి చండాలశూద్రాణామన్నదానం న గర్హతే।
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన దద్యాదన్నమమత్సరః॥ 13-235-10(90682)
కలత్రం పీడయిత్వాఽపి పోషయేదతిథీన్సదా।
జన్మాపి మానుషే లోకే తదర్థం హి విధీయతే॥ 13-235-11(90683)
అన్నదానాచ్చ లోకాంస్తాన్సంప్రవక్ష్యాంయనిందితే।
భవనాని ప్రకాశంతే దివి తేషాం మహాత్మనాం॥ 13-235-12(90684)
అనేకశతభౌమాని సాంతర్జలవనాని చ।
వైడూర్యార్చిఃప్రకాశపని హేమరూప్యమయాని చ॥ 13-235-13(90685)
నానారూపాణి సంస్థానాం నానారత్నమయాని చ।
చంద్రమండలశుభ్రాణి కింకిణీజాలవంతి చ॥ 13-235-14(90686)
తరుణాదిత్యవర్ణాని స్థావరాణి చరాణి చ।
యథేష్టభక్ష్యభోజ్యాని శయనాసనవంతి చ॥ 13-235-15(90687)
సర్వకామఫలాశ్చాత్ర వృక్షా భవనసంస్థితాః।
వాప్యో బహ్వ్యశ్చ కూపాశ్చ దీర్ఘికాశ్చ సహస్రశః॥ 13-235-16(90688)
అరుజాని విశోకాని నిత్యాని వివిధాని చ।
భవనాని విచిత్రాణి ప్రాణదానాం త్రివిష్టపే॥ 13-235-17(90689)
వివస్వతశ్చ సోమస్య బ్రహ్మణశ్చ ప్రజాపతేః।
విశంతి లోకాంస్తే నిత్యం జగత్యన్నోదకప్రదాః॥ 13-235-18(90690)
తత్ర తే సుచిరం కాలం విహృత్యాప్సరసాం గణైః।
జాయంతే మానుషే లోకే సర్వకల్యాణసంయుతాః॥ 13-235-19(90691)
బలసంహననోపేతా నీరోగాశ్చిరజీవినః।
కులీనా మతిమంతశ్చ భవంత్యన్నప్రదా నరాః॥ 13-235-20(90692)
తస్మాదన్నం విశేషేణ దాతవ్యం భూతిమిచ్ఛతా।
సర్వకాలం చ సర్వస్య సర్వత్ర చ సదైవ చ॥ 13-235-21(90693)
సువర్ణదానం పరమం స్వర్గ్యం స్వస్త్యయనం మహత్।
తస్మాత్తే వర్ణయిష్యామి యథావదనుపూర్వశః॥ 13-235-22(90694)
అపి పాపకృతం క్రూరం దత్తం రుక్మం ప్రకాశయేత్॥ 13-235-23(90695)
సువర్ణం యే ప్రయచ్ఛంతి శ్రోత్రిభేభ్యః సుచేతసః।
దేవతాస్తే తర్పయంతి సమస్తా ఇతి వైదికం॥ 13-235-24(90696)
అగ్నిర్హి దేవతాః సర్వాః సువర్ణం చాగ్నిరుచ్యతే।
తస్మాత్సువర్ణదానేన తృప్తాః స్యుః సర్వదేవతాః॥ 13-235-25(90697)
అగ్న్యభావే తు కుర్వంతి వహ్నిస్థానేషు కాంచనం।
తస్మాత్సువర్ణదాతారః సర్వాన్కామానవాప్నుయుః॥ 13-235-26(90698)
ఆదిత్యస్య హుతాశస్య లోకాన్నానావిధాఞ్శుభాన్।
కాంచనం సంప్రదాయాశు ప్రవిశంతి న సంశయః॥ 13-235-27(90699)
అలంకారం కృతం చాపి కేవలాన్ప్రవిశిష్యతే।
సౌవర్ణైర్బ్రాహ్మణం కాలే తైరలంకృత్య భోజయేత్॥ 13-235-28(90700)
య ఏతత్పరమం దానం దత్త్వా సౌవర్ణమద్భుతం।
ద్యుతిం మేధాం వపుః కీర్తిం పునర్జాతే లబేద్ధ్రువం॥ 13-235-29(90701)
తస్మాత్స్వశక్త్యా దాతవ్యం కాంచనం భువి మానవైః।
న హ్యేతస్మాత్పరం లోకేష్వన్యత్పాపాత్ప్రముచ్యతే॥ 13-235-30(90702)
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి గవాం దానమనిందితే।
నహి గోభ్యః పరం దానం విద్యతే జగతి ప్రియే॥ 13-235-31(90703)
లోకాన్సిసృక్షుణా పూర్వం గావః సృష్టాః స్వయంభువా।
వృత్త్యర్థం సర్వభూతానాం తస్మాత్తా మాతరః స్మృతాః॥ 13-235-32(90704)
లోకజ్యేష్ఠా లోకవృత్త్యా ప్రవృత్తా
మయ్యాయత్తాః సోమనిష్యందభూతాః।
సౌంయాః పుణ్యాః ప్రాణదాః కామదాశ్చ
తస్మాత్పూజ్యాః పుణ్యకామైర్మనుష్యైః॥ 13-235-33(90705)
ధేనుం దత్త్వా నిభృతాం సుశీలాం
కల్యాణవత్సాం చ పయస్వినీం చ।
యావంతి రోమాణి భవంతి తస్యా-
స్తావత్సమాః స్వర్గఫలాని భుంక్తే॥ 13-235-34(90706)
ప్రయచ్ఛతే యః కపిలాం సచేలాం
సకాంస్యదోహాం కనకాగ్ర్యశృంగీం।
పుత్రాశ్చ పౌత్రాంశ్చ కులం చ సర్వ-
మాసప్తమం తారయతే పరత్ర చ॥ 13-235-35(90707)
అంతర్జాతాః క్రీతకా ద్యూతలబ్ధాః।
ప్రాణక్రీతాః సోదకాశ్చౌజసా వా।
కృచ్ఛ్రోత్సృష్టాః పోషణార్థాగతాశ్చ
ద్వారైరేతైస్తాః ప్రలబ్ధాః ప్రదద్యాత్॥ 13-235-36(90708)
కృసాయ బహుపుత్రాయ శ్రోత్రియాయాహితాగ్నయే।
ప్రదాయ నీరుజాం ధేనుం లోకాన్ప్రాప్నోత్యనుత్తమాన్॥ 13-235-37(90709)
నృశంసస్య కృతఘ్నస్య లుబ్ధస్యానృతవాదినః।
హవ్యకవ్యవ్యపేతస్య న దద్యాద్గాః కథంచన॥ 13-235-38(90710)
సమానవత్సాం యో దద్యాద్ధేర్నుం విప్రే పయస్వినీం।
సువృత్తాం వస్త్రసంఛన్నాం సోమలోకే మహీయతే॥ 13-235-39(90711)
సమానవత్సాం యో దద్యాత్కృష్ణాం ధేనుం పయస్వినీం।
సువృత్తాం వస్త్రసంఛన్నాం లోకాన్ప్రాప్నోత్యపాంపతేః॥ 13-235-40(90712)
హిరణ్యవర్ణాం పింగాక్షీం సవత్సాం కాంస్యదోహనాం।
ప్రదాయ వస్త్రసంపన్నాం యాంతి కౌకబేరసద్మనః॥ 13-235-41(90713)
వాయురేణుసవర్మాం చ సవత్సాం కాంస్యదోహనాం।
ప్రదాయ వస్త్రసంపన్నాం వాయులోకే మహీయతే॥ 13-235-42(90714)
సమానవత్సాం యో ధేనుం దత్త్వా గౌరీం పయస్వినీం।
సువృత్తాం వస్త్రసంఛన్నామగ్నిలోకే మహీయతే॥ 13-235-43(90715)
యువానం బలినం శ్యామం శతేన సహ యూథపం।
గవేంద్రం బ్రాహ్మణేంద్రాయ భూరిశృంగమలంకృతం॥ 13-235-44(90716)
ఋషభం యే ప్రయచ్ఛంతి శ్రోత్రియాణాం మహాత్మనాం।
ఐశ్వర్యమభిజాయంతే జాయమానాః పునఃపునః॥ 13-235-45(90717)
గవాం మూత్రపురీషాణి నోద్విజేన కదాచన।
న చాసాం మాంసమశ్నీయాద్గోషు భక్తః సదా భవేత్॥ 13-235-46(90718)
గ్రాసముష్టిం పరగవే దద్యాత్సంవత్సరం శుచి।
అకృత్వా స్వయమాహారం వ్రతం తత్సార్వకామికం॥ 13-235-47(90719)
గవాముభయతః కాలే నిత్యం స్వస్త్యయనం వదేత్।
న చాసాం చింతయేత్పాపమితి ధర్మవిదో విదుః॥ 13-235-48(90720)
గావః పవిత్రం పరమం గోషు లోకాః ప్రతిష్ఠితాః।
కథంచిన్నావమంతవ్యా గావో లోకస్య మాతరః॥ 13-235-49(90721)
తస్మాదేవ గవాం దానం విశిష్టమితి కథ్యతే।
గోషు పూజా చ భక్తిశ్చ నరస్యాయుష్యతాం వహేత్॥ 13-235-50(90722)
అతఃపరం ప్రవక్ష్యామి భూమిదానం మహాఫలం।
భూమిదానసమం దానం లోకే నాస్తీతి నిశ్చయః॥ 13-235-51(90723)
గృహయుక్క్షేత్రయుగ్వాఽపి భూమిభాగః ప్రదీయతే।
సుఖభోగం నిరాక్రోశం వాస్తుపూర్వం ప్రకల్ప్య చ॥ 13-235-52(90724)
గ్రహీతారమలంకృత్య వస్త్రపుష్పానులోపనైః।
సభృత్యం సపరీవారం భోజయిత్వా యథేష్టతః।
యో దద్యాద్దక్షిణాం కాలే త్రిరద్భిర్గృహ్యతామితి॥ 13-235-53(90725)
ఏవం భూంయాం ప్రదత్తాయాం శ్రద్ధయా వీతమత్సరైః।
యావత్తిష్ఠతి సా భూమిస్తావద్దత్తఫలం విదుః॥ 13-235-54(90726)
భూమిదః స్వర్గమారుహ్య రమతే శాశ్వతీః సమాః।
అచలా హ్యక్షయా భూమిః సర్వకామాందుధుక్షతి॥ 13-235-55(90727)
యత్కించిత్కురుతే పాపం పురుషో వృత్తికర్శితః।
అపి గోకర్ణమాత్రేణ భూమిదానన ముచ్యతే॥ 13-235-56(90728)
సువర్ణం రజతం వస్త్రం మణిముక్తావసూని చ।
సర్వమేతన్మహాభాగే భూమిదానే ప్రతిష్ఠితం॥ 13-235-57(90729)
భర్తుర్నిః శ్రేయసే యుక్తాస్త్యక్తాత్మానో రణే హతాః।
బ్రహ్మలోకాయ సంసిద్ధా నాతిక్రామంతి భూమిదం॥ 13-235-58(90730)
హలకృష్టాం మహీం దద్యాత్సర్వబీజఫలాన్వితాం।
సుకూపశరణాం వాఽపి సా భవేత్సర్వకామదా॥ 13-235-59(90731)
నిష్పన్నసస్యాం పృథివీం యో దదాతి ద్విజన్మనాం।
విముక్తః కలుషైః సర్వైః శకలోకం స గచ్ఛతి॥ 13-235-60(90732)
యథా జనిత్రీ క్షీరేణి స్వపుత్రమభివర్ధయేత్।
ఏవం సర్వఫలైర్భూమిర్దాతారమభివర్ధయేత్॥ 13-235-61(90733)
బ్రాహ్మణం వృత్తసంపన్నమాహితాగ్నిం శుచివ్రతం।
గ్రాహయిత్వా నిజాం భూమిం న యాంతి యమసాదనం॥ 13-235-62(90734)
యథా చంద్రమసో వృద్ధిరహన్యహని దృశ్యతే।
తథా భూమేః కృతం దానం సస్యేసస్యే వివర్ధతే॥ 13-235-63(90735)
యథా బీజాని రోహంతి ప్రకీర్ణాని మహీతలే।
తథా కామాః ప్రరోహంతి భూమిదానగుణార్జితాః॥ 13-235-64(90736)
పితరః పితృలోకస్థా దేవతాశ్చ దివి స్థితాః।
సంతర్పయంతి భోగైస్తం యో దదాతి వసుంధరాం॥ 13-235-65(90737)
దీర్ఘాయుష్యం వరాంగత్వం స్ఫీతాం చ శ్రియముత్తమాం।
పరత్ర లభతే మర్త్యః సంప్రదాయ వసుంధరాం॥ 13-235-66(90738)
ఏతత్సర్వం మయోద్దిష్టం భూమిదానస్య యత్ఫలం।
శ్రద్దధానైర్నరైర్నిత్యం శ్రావ్యమేతత్సనాతనం॥ 13-235-67(90739)
అతః పరం ప్రవక్ష్యామి కన్యాదానం యథావిధి।
కన్యా దేయా మహాదేవి పరేషామాత్మనోపి వా॥ 13-235-68(90740)
కన్యాం శుద్ధవ్రతాచారాం కులరూపసమన్వితాం।
యస్మై దిత్సతి పాత్రాయ తేనాపి భృశకామితాం॥ 13-235-69(90741)
ప్రథమం తత్సమాకల్ప్య బంధుభిః కృతనిశ్చయః।
కారయిత్వా గృహం పూర్వం దాసీదాసపరిచ్ఛదైః॥ 13-235-70(90742)
గృహోపకరణైశ్చైవ పశుధాన్యేన సంయుతాం।
తదర్థినే తదర్హాయ కన్యాం తాం సమలంకృతాం॥ 13-235-71(90743)
సవివాహం యథాన్యాయం ప్రచచ్ఛేదగ్నిసాక్షికం।
వృత్త్యాతీం యథా కృత్వా సద్గృహే తౌ నివేశయేత్॥ 13-235-72(90744)
ఏవం కృత్వా వధూదానం తస్య దానస్య గౌరవాత్।
ప్రేత్యభావే మహీయేత స్వర్గలోకే యథాసుఖం॥ 13-235-73(90745)
పునర్జాతస్య సౌభాగ్యం కులవృద్ధిం తథాఽఽప్నుయాత్॥ 13-235-74(90746)
విద్యాదానం తథా దేవి పాత్రభూతాయ వై దదత్।
ప్రేత్యభావే లభేన్మర్త్యో మేధాం వృద్ధిం ధృతిం స్మృతిం॥ 13-235-75(90747)
అనురూపాయ శిష్యాయ యశ్చ విద్యాం ప్రయచ్ఛతి।
యథోక్తస్య ప్రదానస్య ఫలమానంత్యమశ్నుతే॥ 13-235-76(90748)
దాపనం త్వథ విద్యానాం దరిద్రేభ్యోఽర్థవేదనైః।
స్వయం దత్తేన తుల్యం స్యాదితి విద్ధి శుభాననే॥ 13-235-77(90749)
ఏవం తే కథితాన్యేవ మహాదానాని మానిని।
త్వత్ప్రియార్థం మయా దేవి భూయః శ్రోతుం కిమిచ్ఛసి॥ ॥ 13-235-78(90750)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి పంచత్రింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 235 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.